Франција стави крај на „вечните хемикалии“ во козметиката и ја отвора дебатата за тоа што навистина ставаме на кожата
Франција од овој јануари воведува забрана за производство, увоз и продажба на козметички производи што содржат таканаречени „вечни хемикалии“, познати како PFAS, со што директно се отвора ново поглавје за козметичката индустрија во Европа и пошироко.
Новата регулатива, усвоена од францускиот парламент, предвидува целосно исфрлање на PFAS од козметиката во случаите каде што веќе постои безбедна и ефикасна алтернатива. Овие супстанции со децении се користеа во козметичките формулации поради нивната способност да создаваат мазна текстура, долготрајност и водоотпорност, особено кај производи за сончање и декоративна козметика.
PFAS се синтетички соединенија што речиси не се разградуваат во природата и токму поради тоа се нарекуваат „вечни хемикалии“. Тие се акумулираат во животната средина, а преку водата и храната влегуваат и во човечкиот организам. Научните истражувања потврдуваат дека овие супстанции се детектирани и во крвта на луѓето, што дополнително ги зајакнува загриженостите околу нивната долгорочна употреба во производи што секојдневно се нанесуваат директно на кожата.
Според дерматолозите, континуираната изложеност на PFAS преку козметиката претставува сериозен ризик, особено кај чувствителни групи. „Кожата не е непробојна бариера. Одредени хемиски соединенија можат постепено да навлегуваат во организмот, особено кога се користат секојдневно и во комбинација со други извори на изложеност. Кај PFAS, проблемот не е само во акутната реакција, туку во нивното наталожување со години, што може да влијае врз хормоналната рамнотежа, имунолошкиот одговор и општото здравје“, вели д-р Елена Марковска, специјалист дерматолог.
Новата француска забрана ќе ги принуди козметичките брендови да ги ревидираат своите формулации и да инвестираат во развој на алтернативни состојки. Дел од индустријата веќе започна со постепено повлекување на PFAS, следејќи го растечкиот притисок од регулаторите и зголемената информираност на потрошувачите за потенцијалните ризици.
Законот предвидува и засилени контроли, како и редовно тестирање на водата за пиење за присуство на PFAS, што индиректно влијае и врз козметичката индустрија, особено кај брендовите што ја истакнуваат одржливоста и безбедноста како дел од својот идентитет.
Иако некои PFAS соединенија, како PFOA и PFOS, веќе се забранети на меѓународно ниво преку Стокхолмската конвенција, илјадници други сè уште се легално во употреба.
Европската унија сè уште ја анализира можноста за сеопфатна забрана, но француската одлука се смета за силен сигнал и можен модел за идните европски регулативи. Така Данска од јули 2026 ќе ја забрани нивната употреба и во други потрошувачки производи
Еве кус, јасен и информативен пасус, напишан неутрално и употреблив како вметнат дел во текстот:
Законот освен козметичката индустрија опфаќа и други сектори во кои со децении се користат PFAS поради нивните водоотпорни и нелепливи својства. Меѓу нив се текстилната индустрија, особено производството на облека со заштитни и водоотпорни карактеристики, производството на восоци за скии, како и дел од хемиската индустрија поврзана со овие материјали. За индустриското производство тоа значи потреба од ревизија на технолошките процеси, замена на суровините и дополнителни инвестиции во истражување и развој, со цел усогласување со новите регулативи.
